THY Engelli ve Hasta Yolcu Prosedürleri

Türk Hava Yolları Kapsamlı Seyahat Rehberi

Engelli olmak, hareket kısıtlılığı yaşamak ya da bir sağlık sorunuyla mücadele etmek, gökyüzüne çıkmaya engel değildir. Türk Hava Yolları (THY); tekerlekli sandalye hizmetinden sedyeli taşımaya, rehber köpek kabulünden oksijen desteğine kadar uzanan kapsamlı prosedürlerle, engelli ve hasta yolcuların güvenle ve konforla seyahat etmesini sağlar. Üstelik bu hizmetlerin büyük bölümü tamamen ücretsizdir ve SHY-YOLCU Yönetmeliği gereği hareket kabiliyeti kısıtlı yolculara taşımada öncelik tanınması yasal bir zorunluluktur. Ancak bu hizmetlerden sorunsuz yararlanmanın altın kuralı, doğru zamanda doğru belgelerle başvurmaktır: Özel hizmet taleplerinin çoğu uçuştan en az 48 saat önce iletilmelidir. Bu rehberimizde THY'nin engelli ve hasta yolcu prosedürlerini; kimden hangi belgenin istendiğini, refakatçi kurallarını ve tıbbi cihaz taşıma koşullarını tüm detaylarıyla sizler için derledik. THY uçuşlarınız için en uygun biletleri Biletreyon.com üzerinden kolayca sorgulayabilir ve satın alabilirsiniz.

Tekerlekli Sandalye Hizmeti: Seviyeleri ve Talep Süreci

THY'nin en yaygın kullanılan özel hizmeti, ücretsiz tekerlekli sandalye desteğidir. Bu hizmet, ihtiyacın derecesine göre üç seviyede sunulur; rezervasyon sırasında doğru seviyeyi belirtmek, havalimanında doğru desteği almanızı sağlar:

WCHR (Rampa seviyesi): Havalimanı içinde uzun mesafe yürümekte zorlanan ancak merdiven inip çıkabilen ve kabin içinde kendi hareket edebilen yolcular içindir. Yolcu, terminal girişinden uçağa kadar tekerlekli sandalyeyle götürülür.

WCHS (Merdiven seviyesi): Yürüyebilen ancak merdiven inip çıkamayan yolcular içindir; yolcu uçak kapısına kadar sandalyeyle taşınır, kabin içinde kendi ilerleyebilir.

WCHC (Kabin seviyesi): Tamamen hareket kısıtlılığı olan yolcular içindir; yolcu koltuğuna kadar özel kabin sandalyesiyle taşınır. Bu seviyedeki yolcuların ihtiyaç durumuna göre refakatçiyle seyahati gerekebilir.

Hizmetten yararlanmak için talebinizi; bilet alımı sırasında, "Rezervasyonu Yönet" ekranından, çağrı merkezinden veya biletinizi aldığınız platform aracılığıyla uçuştan en az 48 saat önce iletmeniz ve onay almanız gerekir. Uçuş günü, işlemlerin rahat yürümesi için havalimanına normalden erken gitmeniz önerilir. Önemli bir hak da şudur: Yalnızca tekerlekli sandalyeyle hareket edebilen yolcular; doktor raporu ve refakatçi olmadan tek başına seyahat edebilir.

Kişisel Tekerlekli Sandalye ve Hareket Ekipmanlarının Taşınması

Kendi tekerlekli sandalyesiyle seyahat eden yolcuların ekipmanları, THY tarafından ücretsiz olarak ve bagaj hakkından ayrı taşınır. Manuel tekerlekli sandalyeler, yürüteçler, bastonlar ve koltuk değnekleri sorunsuz kabul edilir; katlanabilir küçük ekipmanlar kabine alınabilir, büyük olanlar uçak altında özenle taşınır. Elektrikli (akülü) tekerlekli sandalyelerde ise batarya tipi belirleyicidir: Kuru veya jel bataryalı sandalyeler kabul edilirken, sızdırma riski taşıyan sıvı aküler güvenlik gereği kısıtlamalara tabidir; lityum bataryalı cihazlarda batarya kapasitesine göre özel prosedür uygulanır. Bu nedenle elektrikli sandalyeyle seyahat edecekseniz; batarya tipini, watt-saat değerini ve sandalyenin ölçülerini rezervasyon sırasında mutlaka bildirin. Havalimanında sandalyeniz check-in'de teslim alınır ve size kapıya kadar havalimanı sandalyesi tahsis edilir; varışta kendi sandalyeniz uçak kapısında veya bagaj alanında teslim edilir.

Hangi Yolcular Doktor Raporu Olmadan Uçabilir?

Yaygın bir yanılgının aksine, her engelli yolcunun rapor alması gerekmez. Genel çerçeve şu şekildedir: Kişisel ihtiyaçlarını kendisi karşılayabilen engelli yolcular; rapor ve refakatçi olmadan seyahat edebilir. Görme engelli veya işitme engelli yolculardan sağlık raporu istenmez ve tek başlarına uçabilirler; ancak hem görme hem işitme kaybı birlikte varsa refakatçi zorunludur. Zihinsel engelli yolcular için doktor raporu şart değildir; ancak refakatçiyle seyahat etmeleri zorunludur ve tıbbi evraklarının refakatçide bulunması gerekir. Alçılı bacağıyla koltuk değneği kullanan yolcular ile yalnızca tekerlekli sandalye desteğine ihtiyaç duyan yolcular da rapor aranmadan uçuşa kabul edilir. Kısacası rapor zorunluluğu engellilik durumuna değil, yolcunun tıbbi olarak "hasta yolcu" kapsamına girip girmediğine bağlıdır.

Hasta Yolcular İçin Sağlık Raporu ve MEDIF Prosedürü

Uçuşu tıbbi açıdan risk taşıyabilecek yolcular için THY, sağlık raporu ibrazı ister. Kuralın özü şudur: Yakın zamanda ameliyat geçirmiş, ciddi bir hastalığı bulunan veya uçuşa uygunluğu tartışmalı olan yolcular; doktorlarından "Uçakla seyahat etmesinde sakınca yoktur" ibaresini içeren bir rapor almalıdır. Bu raporun geçerliliği için kritik koşullar vardır: Rapor, uçuş tarihinden en fazla 10 gün önce düzenlenmiş olmalı; Türkçe veya İngilizce yazılmalı; raporu veren doktorun adı-soyadı, diploma numarası, ıslak imzası ve kaşesi raporda yer almalıdır.

Daha kapsamlı tıbbi durumlar için uluslararası standart olan MEDIF (Medical Information Form) devreye girer: Sedyeyle taşınacak, uçuşta oksijen desteği alacak veya ciddi kronik rahatsızlığı bulunan yolcular için doktor tarafından doldurulan bu form, THY'nin sağlık birimi tarafından değerlendirilir ve uçuş onayı buna göre verilir. MEDIF sürecinin zaman alabileceğini göz önünde bulundurarak, bu kapsamdaki yolcuların işlemlere uçuştan günler önce başlaması gerekir. Bilinmesi gereken bir diğer kural: Bulaşıcı hastalığı aktif dönemde olan yolcular ile uçuş güvenliğini riske atacak durumdaki yolcular, yolcu sağlığı gereği uçuşa kabul edilmeyebilir; kapı kapanmadan astım krizi gibi akut durum yaşayan yolcularda da uçuştan men söz konusu olabilir.

Sedyeli Yolcu ve Oksijen Desteği Prosedürleri

Oturur pozisyonda seyahat edemeyecek durumdaki hastalar için THY, sedyeli taşıma hizmeti sunar. Sedye taşımada; kabinde birden fazla koltuk sedye düzeneğine dönüştürülür, bu nedenle hizmet ücrete tabidir ve mutlaka önceden rezervasyon ile MEDIF onayı gerektirir. Sedyeli yolcuların sağlık personeli veya refakatçiyle seyahati zorunludur. Talebin, operasyonel hazırlık gerektirdiği için uçuştan en az 48 saat önce (mümkünse çok daha erken) iletilmesi şarttır.

Solunum desteğine ihtiyaç duyan yolcular için de net kurallar vardır: THY tarafından temin edilen oksijen desteği, önceden talep ve MEDIF onayıyla sağlanabilir. Yolcuların kendi getirdiği cihazlardan taşınabilir oksijen konsantratörleri (POC), CPAP/BiPAP cihazları ve nebulizatörler; doktor raporu ve cihazın uçuşa uygunluk sertifikasıyla kabine kabul edilir. Cihazların bataryalarının uçuş süresinin tamamına yetecek kapasitede olması istenir. Basınçlı oksijen tüplerinde ise yalnızca onaylı tip ve boyutlar, önceden bildirimle taşınabilir; kendi tüpünüzü habersiz getirmeniz durumunda uçuşa kabul edilmeme riski doğar.

Rehber Köpekler ve Hizmet Hayvanları

Görme engelli yolculara refakat eden sertifikalı rehber köpekler, THY kabininde ücretsiz ve kafessiz olarak taşınır; evcil hayvanlar için geçerli 8 kg sınırı bu köpekler için uygulanmaz. Koşullar şunlardır: Rezervasyonun uçuştan en az 48 saat önce yapılması; köpeğin eğitim sertifikası, aşı karnesi, sağlık ve kimlik belgelerinin yanınızda bulundurulması gerekir. Köpek, uçuş boyunca sahibinin koltuğunun önünde, tasmalı ve ağızlıklı şekilde seyahat eder. Yurt dışı uçuşlarda ayrıca varış ülkesinin hayvan giriş koşullarının (mikroçip, titrasyon testi vb.) sağlanması yolcunun sorumluluğundadır.

Tıbbi Cihaz ve İlaç Taşıma Kuralları

Sağlık durumu gereği yanında tıbbi cihaz veya ilaç bulundurması gereken yolcular için pratik kurallar şöyledir: Kalp pili ve insülin pompası gibi vücuda bağlı cihazlarla seyahatte engel yoktur; güvenlik kontrolünde görevliyi önceden bilgilendirmeniz, cihaza uygun tarama yapılmasını sağlar. Diyabet hastaları; insülin kalemlerini, iğnelerini ve ilaçlarını rapora gerek olmadan kabinde taşıyabilir; ancak sorun yaşamamak adına reçete veya doktor yazısı bulundurmak her zaman faydalıdır. Sıvı formdaki ilaçlar, 100 ml kuralından muaftır; makul miktarda ve mümkünse reçeteyle birlikte kabine alınabilir. İlaçlarınızı her zaman kabin bagajınızda taşıyın; kayıtlı bagaj gecikirse tedaviniz aksamamalıdır. Ayrıca ilaçların soğuk zincir gerektirmesi hâlinde (bazı insülinler gibi), termos çanta kullanabilir ve kabin ekibinden destek isteyebilirsiniz.

Hamile Yolcular İçin Uçuş Kuralları

Hasta yolcu prosedürlerinin özel bir başlığı da hamile yolculardır. THY'nin güncel kuralları nettir: 28. haftaya kadar (hamileliğin ilk 7 ayı) hiçbir rapor istenmez; anne adayı beyanıyla uçuşa kabul edilir. Tekil gebelikte 28. haftanın başından 35. haftanın sonuna kadar, doktordan alınan "Uçakla seyahatinde herhangi bir sakınca yoktur" ibareli raporla seyahat edilebilir; 36. hafta ve sonrasında rapor olsa dahi uçuşa izin verilmez. İkiz veya çoğul gebeliklerde ise sınır daha erkendir: raporla seyahat 32. haftaya kadar mümkündür. Raporun uçuş tarihinden en fazla 7 gün önce alınmış olması; doktorun ad-soyad, diploma numarası ve imzasını taşıması ve gebeliğin tekil/çoğul durumunu açıkça belirtmesi zorunludur. Riskli gebelik durumlarında (kanama, hipertansiyon, erken doğum öyküsü vb.) uçuş öncesi mutlaka hekim görüşü alınmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Engelli Yolcu Hizmetleri İçin Ücret Ödenir mi?

Tekerlekli sandalye hizmeti, kişisel hareket ekipmanlarının taşınması, rehber köpek kabulü ve öncelikli biniş tamamen ücretsizdir. Ücrete tabi olan hizmetler; sedyeli taşıma ve THY tarafından temin edilen oksijen desteği gibi ek operasyon gerektiren hizmetlerdir. Net tutarlar güzergâha göre değiştiği için rezervasyon sırasında çağrı merkezinden teyit edilmelidir.

Refakatçi Zorunluluğu Hangi Durumlarda Var?

Refakatçi; uçakta kişisel ihtiyaçlarını karşılayamayacak durumdaki (bakıma muhtaç) yolcular, zihinsel engelli yolcular, hem görme hem işitme kaybı olan yolcular ve sedyeli hastalar için zorunludur. Bunların dışındaki engelli yolcular tek başına seyahat edebilir. Refakatçinin yetişkin olması ve yolcuya uçuş boyunca destek verebilecek durumda bulunması beklenir.

Havalimanında Ek Destek Alabilir miyim?

Evet. İstanbul Havalimanı başta olmak üzere büyük havalimanlarında asistan hizmeti ve öncelikli geçiş noktaları bulunur; elinizde uçuşa uygunluk raporu varsa bekleme süresince havalimanı sağlık biriminde (revirde) istirahat ve sedye desteği de talep edebilirsiniz. Havalimanı asistan hizmetleri için terminaldeki yardım noktalarına veya önceden havalimanının kendi kanallarına başvurabilirsiniz.

Engelli İndirimi Var mı, Nasıl Yararlanılır?

THY, iç hat uçuşlarında engelli yolculara ve belirli koşullarda refakatçilerine indirim uygulamaktadır. İndirimden yararlanmak için bilet işlemi sırasında engelli kimlik kartının ibrazı gerekir. İndirim oranları ve koşulları döneme göre güncellenebildiğinden, bilet almadan önce güncel uygulamayı çağrı merkezinden veya satış kanallarından teyit etmeniz en doğrusudur.

Talebimi 48 Saatten Geç İlettim, Ne Olur?

Geç iletilen talepler kontenjan ve operasyonel uygunluk dâhilinde karşılanmaya çalışılır; ancak garanti verilemez. Özellikle sedye, oksijen ve rehber köpek gibi hazırlık gerektiren hizmetlerde geç bildirim, uçuşa kabul edilmeme riskine kadar varan sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle özel hizmet ihtiyacınızı biletinizi alır almaz bildirmeyi alışkanlık hâline getirin.

Sorunsuz Bir Yolculuk İçin Hazırlık Kontrol Listesi

Engelli ve hasta yolcular için rahat bir uçuşun formülü, erken ve eksiksiz hazırlıktır: Talebinizi en az 48 saat önce iletin ve onayınızı yazılı olarak (SMS/e-posta) saklayın. Belgelerinizi tek dosyada toplayın — sağlık raporu (10 günden eski olmamalı), varsa MEDIF onayı, engelli kimlik kartı, cihaz sertifikaları ve reçeteler el bagajınızda kolay ulaşılır olmalı. Havalimanına erken gidin; özel hizmet süreçleri standart yolculuğa göre ek zaman gerektirir. İlaç ve cihazlarınızı kabin bagajında taşıyın, bataryalı cihazlarınızı tam şarjla getirin. Emin olamadığınız her konuda uçuştan önce çağrı merkezine danışmaktan çekinmeyin; doğru bilgiyle planlanan bir yolculukta engel diye bir şey kalmaz. Bir sonraki THY seyahatiniz için en uygun fiyatlı biletleri Biletreyon.com üzerinden karşılaştırabilirsiniz; uygun fiyat, kolay rezervasyon ve güvenli ödeme seçenekleriyle, herkes için erişilebilir bir yolculuk sizi bekliyor!